اجرای گلخانه یا باغ شیشهای
اجرای گلخانه یا باغ شیشهای
اجرای گلخانه یا باغ شیشهای (Greenhouse) نیازمند در نظر گرفتن جنبههای فنی، اقلیمی و سازهای است تا محیطی ایدهآل برای رشد گیاهان فراهم شود.
در اینجا مراحل کلیدی و نکات مهم برای اجرای موفقیتآمیز گلخانه آورده شده است:
برنامهریزی و انتخاب نوع گلخانه
- هدف: تعیین کاربری اصلی (تکثیر، رشد گیاهان گرمسیری، تولید سبزیجات فصلی).
- انتخاب نوع سازه:
- تونلی (Hoop Houses): ارزانتر، مناسب برای مقیاس کوچکتر یا تولید فصلی.
- اِستادَند (Freestanding): ساختارهای مستقل و معمولاً با اسکلت فلزی و پوشش شیشهای یا پلاستیکی (پلیکربنات).
- چسبیده به ساختمان (Lean-to): استفاده از حرارت دیوار ساختمان برای کاهش هزینههای گرمایش.
- مصالح پوشش:
- شیشه (Glass): بهترین نفوذ نور، دوام بالا، اما سنگین و شکنندهتر.
- پلیکربنات دوجداره (Twin-wall Polycarbonate): عایق حرارتی بسیار خوب، سبک و مقاوم در برابر ضربه (توصیه شده برای آب و هوای متغیر).
انتخاب مکان و جهت گیری
- جهتگیری: در مناطق معتدل، بهترین جهتگیری شرق-غرب است تا بیشترین میزان نوردهی در زمستان و توزیع مناسب نور در تابستان فراهم شود.
- سایه: محل باید تا حد امکان در طول روز از سایه درختان یا ساختمانها محافظت شود، مگر اینکه در تابستان نیاز به سایهدهی باشد.
- دسترسی: باید دسترسی آسان به آب، برق و مسیرهای رفت و آمد داشته باشد.
ملاحظات زیرساختی و سازهای
- فونداسیون: بسته به اندازه گلخانه، نیاز به فونداسیون بتنی یا فونداسیون تکیهگاهی (برای سازههای سبکتر) وجود دارد تا سازه در برابر باد و وزن خود پایدار بماند.
- ارتفاع سقف: سقف بلندتر به گردش بهتر هوا و کاهش دمای بیش از حد در تابستان کمک میکند.
- زهکشی: کف گلخانه باید دارای زهکشی مناسب باشد تا آب اضافی به راحتی خارج شده و محیط گلخانه مرطوب و باتلاقی نشود.
کنترل محیطی (Crucial Systems)
مهمترین بخش اجرای گلخانه، سیستمهای کنترل اقلیم است:
| سیستم | اهمیت | ملاحظات |
|---|---|---|
| تهویه (Ventilation) | حیاتی برای جلوگیری از سوختگی گیاهان و بیماریهای قارچی. | نیاز به دریچههای سقفی اتوماتیک (با جک هیدرولیکی) و فنهای خروجی (Exhaust Fans) برای تهویه اجباری. |
| سایهدهی (Shading) | در روزهای گرم تابستان ضروری است تا دمای داخلی بیش از حد بالا نرود. | استفاده از پردههای جمعشونده داخلی یا خارجی. |
| گرمایش (Heating) | در مناطق سردسیر برای کشت زمستانی الزامی است. | استفاده از کورههای گازی/برقی یا سیستمهای گرمایش تابشی. |
| آبیاری | استفاده از سیستمهای اتوماتیک (قطرهای یا مه پاش) برای تأمین رطوبت مورد نیاز. | نصب سنسورهای رطوبت و دما برای اتوماسیون. |
چیدمان داخلی
- سطوح کاشت: استفاده از میزها، قفسهها یا سکوهای مرتفع برای کار راحتتر و جلوگیری از تماس مستقیم گیاهان با زمین.
- مسیرها: فضای کافی بین ردیفها برای تردد و انجام کارهای نگهداری در نظر بگیرید.
- تجهیزات کمکی: تأمین فضای ذخیرهسازی برای کود، ابزار و مواد مصرفی.